Zasiłek dla poszukujących pracy (Jobseeker's Benefit) jest wypłacany co tydzień osobom bezrobotnym objętym ubezpieczeniem społecznym (PRSI). Zasiłek dla poszukujących pracy nazywał się przedtem zasiłkiem dla bezrobotnych, nazwa świadczenia zmieniła się w 2006 r.
W budżecie na 2009 r. wprowadzono szereg zmian dotyczących zasiłku dla poszukujących pracy:
Od 15 października 2008 r. zasiłek dla poszukujących pracy może być wypłacany maksymalnie przez 12 miesięcy nowym osobom ubiegającym się o przyznanie tego zasiłku, które opłaciły co najmniej 260 składek.
Od stycznia 2009 r. nastąpiły zmiany dotyczące liczby składek na ubezpieczenie społeczne (PRSI), które należy opłacić, by kwalifikować się do przyznania zasiłku dla poszukujących pracy (patrz „Zasady” poniżej). Podniesiona zostanie także granica zarobków, w przypadku których przysługuje zmniejszona stawka zasiłku (patrz „Stawki” poniżej).
Osoby, które uważają, że niesłusznie odmówiono im prawa do zasiłku mogą złożyć odwołanie od tej decyzji.
Zasady
Do otrzymywania zasiłku dla bezrobotnych uprawnione są osoby, które:
- są bezrobotne,
- są w wieku poniżej 66 lat,
- są zdolne do pracy,
- mogą podjąć pracę / faktycznie szukają pracy,
- uiściły wystarczającą ilość składek na ubezpieczenie społeczne
- były bezrobotne przez nieprzerwany okres 6 dni
Osoby samozatrudnione nie są uprawnione do otrzymywania zasiłku dla bezrobotnych. Może im jednak przysługiwać dodatkowy zasiłek socjalny (Supplementary Welfare Allowance).
Składki na ubezpieczenie społeczne
Aby być uprawnionym do pobierania zasiłku dla bezrobotnych, należy płacić składki klasy A, H lub P. Składki klasy A są płacone przez większość osób pracujących w sektorze prywatnym. Składki klasy H są z kolei płacone przez żołnierzy czynnych zawodowo i pozostających w rezerwie, pielęgniarki pracujące tymczasowo dla armii, którym nie przysługuje zasiłek dla bezrobotnych dopóki nie opuszczą armii.
- należy opłacać składki przez 104 tygodnie od chwili rozpoczęcia pracy, oraz
- należy opłacać składki lub otrzymać ich kredytowanie przez 39 tygodni we właściwym roku podatkowym (od stycznia 2009 r., co najmniej 13 z tych 39 składek muszą stanowić składki PRSI opłacone w odpowiednim roku podatkowym lub w niektórych innych okresach) lub
- należy opłacać składki przez 26 tygodni we właściwym roku podatkowym oraz
- należy opłacać składki przez 26 tygodni w roku podatkowym poprzedzającym właściwy rok podatkowy
Właściwy rok podatkowy dla świadczenia jest drugim zakończonym rokiem podatkowym przed rozpoczęciem roku pobierania świadczenia, np. dla osób ubiegających się o zasiłek w 2010 roku, właściwym rokiem podatkowym jest rok 2008.
Istnieje szereg okoliczności, w których możliwe jest kredytowanie składek. Przykładowo osobom rozpoczynającym po raz pierwszy pracę zarobkową przyznawane jest tzw. wstępne kredytowanie. Oznacza to, że taka osoba będzie uprawniona do pobierania zasiłku dla bezrobotnych, gdy faktycznie opłaci 104 składki. Kredytowanie jest zazwyczaj przyznawane w trakcie korzystania z określonych świadczeń społecznych w tym zasiłku dla bezrobotnych (pod warunkiem, że jest pobierany przez 6 dni), zapomogi dla bezrobotnych lub rentę inwalidzką.
Składki opłacane w pozostałych Państwach Członkowskich UE będą doliczane do składek opłacanych w Irlandii. W przypadku osób ubiegających się o zasiłek dla bezrobotnych w Irlandii oraz potrzebujących opłaconych składek w innym Państwie Członkowskim, aby móc ubiegać się o zasiłek dla bezrobotnych, ostatnia opłacona przez nie składka musi być składką opłacaną w Irlandii.
Utrata zatrudnienia
Aby zyskać prawo do zasiłku dla bezrobotnych należy wykazać się znaczną utratą zatrudnienia przez okres sześciu kolejnych dni. Aby sprostać temu wymogowi należy wykazać się utratą przynajmniej jednego dnia zatrudnienia w okresie 6 dni. Utrata zatrudnienia musi więc spowodować zmniejszenie zarobków.
Prawo do zasiłku przez okres dziewięciu tygodni można utracić w przypadku:
- dobrowolnego opuszczenia pracy bez uzasadnionej przyczyny
- utraty pracy w przypadku poważnego naruszenia obowiązków pracowniczych
- odmowy przyjęcia odpowiedniego alternatywnego zatrudnienia lub odpowiedniego szkolenia. Odpowiednie zatrudnienie nie obejmuje zatrudnienia na stanowisku nieobsadzonym wskutek sporu w zakładzie pracy. Ponadto nie obejmuje zatrudnienia w okręgu administracyjnym (district), w którym dana osoba ostatnio pracowała i otrzymywała wynagrodzenie niższe lub na mniej korzystnych warunkach niż to zapewniane w ostatnim miejscu pracy. Odpowiednie zatrudnienie nie obejmuje również zatrudnienia w innym okręgu administracyjnym od tego, w którym dana osoba była ostatnio zatrudniona, zatrudnienia z niższym wynagrodzeniem lub na mniej korzystnych warunkach niż ogólnie przyjęte zasady w danym okręgu administracyjnym.
- wieku poniżej 55 lat lub otrzymania odprawy pracowniczej w kwocie powyżej €50,000
Odprawa
Od 1 lutego 2007 r. osoby w wieku poniżej 55 lat, które otrzymały odprawę wyższą niż €50 000, utracą prawo do występowania o zasiłek dla poszukujących pracy przez następujący okres:
Kwota odprawy Okres utraty prawa do zasiłku
50 000,00 € - 55 000 € 1 tydzień
55 000,01 € - 60 000 € 2 tygodnie
60,000,01 € - 65 000 € 3 tygodnie
65 000,01 € - 70 000 € 4 tygodnie
70 000,01 € - 75 000 € 5 tygodni
75 000,01 € - 80 000 € 6 tygodni
80 000,01 € - 85 000 € 7 tygodni
85 000,01 € - 90 000 € 8 tygodni
90 000,01 € i powyżej 9 tygodni
Stawki
Zasiłek dla bezrobotnych nie jest wypłacany przez pierwsze 3 dni każdej „przerwy w zatrudnieniu". Za przerwę w zatrudnieniu uznaje się każde trzy dni (niekoniecznie następujące po sobie) w nieprzerwanym okresie 6 dni. Jeżeli w ciągu 26 tygodni pojawią się dwie takie przerwy, zasiłek jest w dalszym ciągu wypłacany i okres trzech dni braku wypłacania świadczeń nie znajduje zastosowania.
Wynagrodzenie tygodniowe — nowe wnioski w 2010 r.
Średnie zarobki tygodniowe Stawka osobista Stawka dla kwalifikującej się osoby dorosłej
Poniżej 150 EUR 88,10 EUR 84,30 EUR
150–219,99 EUR 126,60 EUR 84,30 EUR
220–299,99 EUR 153,60 EUR 84,30 EUR
300 EUR lub więcej 196 EUR 130,10 EUR
Zredukowana stawka zasiłku dla osób poszukujących pracy
Zredukowana stawka zasiłku dla osób poszukujących pracy jest wypłacana, jeżeli średnie tygodniowe zarobki w odpowiednim roku podatkowym przed utratą pracy były niższe niż 150 euro. Od stycznia 2009 r. dla nowych osób ubiegających się o ten zasiłek zostanie podniesiona ze 150 euro do 300 euro tygodniowo granica zarobków w odpowiednim roku podatkowym, w przypadku których przysługują zmniejszone stawki zasiłku. Średnie tygodniowe zarobki są to roczne zarobki brutto z tytułu zatrudnienia w odpowiednim roku podatkowym podzielone przez liczbę opłaconych składek klasy A, H lub P.
Dla osób, których dotyczy ta reguła, korzystniejsze może okazać się ubieganie się o zapomogę dla osób poszukujących pracy zamiast o zasiłek.
Należna stawka osobista oraz ew. świadczenie podwyższone na osobę dorosłą na utrzymaniu i dziecko na utrzymaniu. Średnie zarobki tygodniowe nie mają wpływu na kwotę otrzymywaną na dziecko na utrzymaniu.
Opodatkowanie zasiłku dla osób poszukujących pracy
Zasiłek dla osób poszukujących pracy podlega opodatkowaniu. Jednak w przypadku osób, które otrzymują zasiłek dla osób poszukujących pracy, ponieważ ich normalny tygodniowy wymiar czasu pracy zastał zmniejszony (systematyczna praca w niewielkim wymiarze godzin), zasiłek ten nie podlega opodatkowaniu.
Połowa stawki zasiłku dla osób poszukujących pracy z innym świadczeniem socjalnym
Osoba, która otrzymuje rentę dla wdów/wdowców, dodatek dla rodzin niepełnych lub dodatek dla kobiet opuszczonych przez mężów z Ministerstwa Spraw Społecznych i Rodzinnych oraz spełnia wszystkie wymogi uprawniające do pobierania zasiłku dla osób poszukujących pracy, jest uprawniona do otrzymywania połowy normalnej stawki tego zasiłku. W tym przypadku dodatek na dziecko, na które przysługuje świadczenie nie jest wypłacany z zasiłkiem dla osób poszukujących pracy, ponieważ osoba taka otrzymuje świadczenie na dziecko w ramach głównej płatności.
Dodatkowe świadczenia
Osoby pobierające zasiłek dla bezrobotnych mogą być uprawnione do:
- dodatku mieszkaniowego na spłatę kredytu hipotecznego (Mortgage Interest Supplement) lub dodatku mieszkaniowego na czynsz (Rent Supplement), wypłacanych przez właściwego urzędnika w biurze opieki społecznej w miejscowym ośrodku zdrowia
- dodatku na paliwo bezdymne (Smokeless Fuel Allowance) (wraz z zasiłkiem dla bezrobotnych po upływie 13 tygodni), aby pomóc rodzinom o niskich dochodach w pokryciu kosztów korzystania z paliwa bezdymnego lub o niższej emisji dymu na określonych obszarach miejskich
- zasiłek na wyprawkę dla ucznia (Back to School Clothing and Footwear Allowance), zasiłek przeznaczony na pomoc w pokryciu kosztów ubrania i obuwia dzieci w wieku szkolnym i wypłacany w okresie od czerwca do września w każdym roku; szczegółowe informacji na ten temat dostępne są w miejscowym urzędzie zdrowia.
- karta świadczeń zdrowotnych (medical card) - mogą ją otrzymać osoby o niskich dochodach. Karta zapewnia bezpłatną opiekę medyczną, recepty itd. Szczegółowych informacji udziela miejscowy urząd ds. zdrowia
- korzystania z programu dofinansowania podręczników szkolnych (School Book Scheme)- co roku Ministerstwo Edukacji i Nauki (Department of Education and Science) zapewnia dopłaty dla szkół podstawowych i ponadpodstawowych, aby umożliwić im pokrycie kosztów zakupu podręczników dla uczniów o trudnej sytuacji finansowej. Szczegółowych informacji na ten temat udziela dyrektor szkoły, podobnie jak informacji na temat, czy szkoła prowadzi program wypożyczania uczniom podręczników na rok szkolny za symboliczną opłatą.
Jak ubiegać się o zasiłek?
Należy zarejestrować się jako osoba bezrobotna (tzw. sign-on) w Ministerstwie Spraw Społecznych i Rodzinnych. Przy rejestracji należy przynieść ze sobą formularz P45 (jest to formularz przekazywany przez pracodawcę w chwili zakończenia stosunku pracy i zawarte są w nim dane na temat składek na ubezpieczenia społeczne, zarobków itd.) Należy również przynieść ze sobą formularze P60 za ubiegłe lata (formularz P60 to sprawozdanie, w którym pod koniec roku pracodawca wyszczególnia opłacone składki i odprowadzone podatki).
Jeżeli dana osoba nie dysponuje tymi dokumentami, powinna zarejestrować się mimo to i dostarczyć wymagane dokumenty w późniejszym terminie. Należy pamiętać, że przekroczenie terminu na ubieganie się o zasiłek dla bezrobotnych może oznaczać utratę prawa do świadczenia.
W przypadku odmowy przyznania zasiłku dla bezrobotnych istnieje możliwość odwołania się od takiej decyzji w odpowiednim Urzędzie Opieki Społecznej (Social Welfare Appeals Office).
Gdzie składać podanie
Wnioski o przyznanie zasiłku dla osób poszukujących pracy należy składać w lokalnym urzędzie opieki społecznej.
W przypadku odmowy przyznania świadczenia socjalnego istnieje możliwość odwołania się od takiej decyzji w odpowiednim biurze odwołań w urzędzie opieki społecznej.